Op 26 en 27 november 2024 werd in het woonzorgcentrum OLV Ten Rozen in Aalst het zaaltje achter de cafetaria omgebouwd tot een fotostudio voor een kunstfotoproject met fotograaf Ludwig Coessens.
Ludwigs mama verbleef een aantal jaar in het woonzorgcentrum OLV Ten Rozen, Rozendreef 190 in Aalst op de beschermde afdeling voor personen met dementie en in die tijd raakte hij gefascineerd door haar blik en hoe die door haar ziekte soms veranderde. Bij momenten nog helder, op andere dagen heel ver weg…
Die blik heeft hem nooit los gelaten en inspireerde hem tot het project “Ongezien”, een fotoproject waarbij hij graag de blik van de bewoners wou proberen vangen. Een heel aantal van de bewoners zijn voor Ludwigs lens voorbijgekomen en daar kwamen er een aantal pakkende portretten van als resultaat.
Deze portretten zullen vanaf 9 januari 2025 tot begin maart 2025 te zien zijn in de inkomhal van het woonzorgcentrum. Nadien gaan ze dienen als reizende tentoonstelling.
“ONGEZIEN”
Hoe vaak in ons leven kijken we naar iets, bewust of gewoon doelloos?
Al sinds onze geboorte zijn onze ogen één van de meest gebruikte zintuigen. Nieuwsgierig kijken we de wereld rond in een poging om alles te bevatten. Kleuren, vormen, bewegingen, gelaatsuitdrukkingen. Niets ontsnapt aan onze onderzoekende blik.
Oneindig zijn de uitdrukkingen waarin het gaat over “zien”. Ons visueel geheugen is ook heel breed. Wie herinnert zich niet de eerste keer dat je je grote liefde in de ogen keek, de eerste keer je kind kunnen zien, de aanblik van een prachtige zonsondergang, …
Maar wat als die blik vertroebeld wordt door een ziekte? Door iets wat dementie heet waardoor je je eigen ogen soms niet meer kan vertrouwen. Waardoor je dingen anders ziet, zoals kleuren en vormen. Of dingen ziet die er niet zijn. Waardoor je de mensen die het dichtste bij je staan niet meer herkent. Waardoor je soms zelfs jezelf niet meer ziet zoals het hoort. Wie is die vreemde man of vrouw die mij aankijkt in de spiegel… Dat ben ik toch niet?
Maar ondanks alles willen mensen met dementie ook niets liever dan gezien worden. En vooral voor vol aanzien worden, voor de mens die ze diep vanbinnen nog altijd zijn.
Fotograaf Ludwig Coessens’ moeder verbleef een aantal jaren op de afdeling Rozendauw van wzc OLV Ten Rozen. Ze werd er graag gezien, een goedlachs en warm vrouwtje dat ieders hart wist te stelen.
Door de jaren heen merkte Ludwig hoe de blik in haar ogen vervaagde, meer afwezig werd. Meer en meer doelloos op zoek naar het onvindbare. Voor de lens van haar zoon leek ze echter steeds tot het besef te komen dat ze “gezien” werd en poseerde ze gewillig. Tot ook dat besef vervaagde en de foto’s een inkijk werden in haar innerlijke wereld. Soms intens gelukkig, soms nadenkend of licht verdrietig.
Haar blik bleef hem fascineren. Hij wilde meer mensen met dementie hun blik proberen vangen. Om hen te laten zien zoals de mensen die ze diep vanbinnen zijn. De goedlachse man, de fiere dame, de opmerkzame, nieuwsgierige of diep rakende personen die ze zijn.
Het werd een prachtige reis naar hun innerlijke wereld. Sommigen beseften nog heel goed dat er een foto genomen werd en haalden hun mooiste poses boven. Anderen begonnen druk te vertellen over hun leven of raakten gebiologeerd door alle items in de mobiele fotostudio. Het liet niemand onberoerd. Er werd gelachen en genoten voor de lens.
Er werd gecommuniceerd, met of zonder woorden. Het werd een verhaal tussen model en fotograaf waarin niemand ongezien bleef…
Het fotoproject ‘Ongezien’ maakt deel uit van de Forgotten Senses projecten van het wzc die als doelstelling hebben genuanceerde beeldvorming omtrent het thema dementie te bekrachtigen.
