Een team van studenten van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) trekt van 13 tot en met 16 november naar Parijs voor de internationale iGEM-competitie. Daar stellen ze een vernieuwende methode voor om de Aziatische hoornaar gericht te bestrijden. Hun project brengt artificiële intelligentie, een mechanische val en bijzondere eiwitnanovezels samen in één systeem dat zelfs een volledige hoornaarkolonie moet kunnen aanpakken.
De Aziatische hoornaar vormt een groeiend probleem voor de biodiversiteit en de bijenpopulatie. Bestaande vallen vangen doorgaans slechts een beperkt aantal exemplaren, terwijl de koningin in het nest gewoon verder eitjes blijft leggen. Ook klassieke chemische bestrijdingsmiddelen zijn geen ideale oplossing, omdat ze andere insecten en het ecosysteem kunnen schaden.
Een slimme val met een biologisch bestrijdingsmiddel
De studenten ontwikkelden een systeem dat werkt volgens het principe van een Trojaans paard. Een belangrijke rol is weggelegd voor artificiële intelligentie. Een camerasysteem herkent met meer dan 99 procent nauwkeurigheid of er daadwerkelijk een Aziatische hoornaar in de val aanwezig is. Zo wordt vermeden dat nuttige insecten, zoals honingbijen, onbedoeld met het bestrijdingsmiddel in contact komen.
Wanneer een Aziatische hoornaar wordt geïdentificeerd, krijgt het insect een soort biologische sticker mee. Die bestaat uit eiwitnanovezels met speciale chitinebindende eigenschappen, waardoor ze zich aan het pantser van de hoornaar kunnen vasthechten.
Op die sticker bevindt zich de bodemschimmel Beauveria bassiana, een natuurlijk bestrijdingsmiddel dat ook in de landbouw wordt gebruikt. Nadat de hoornaar opnieuw wordt vrijgelaten, keert hij terug naar zijn nest en kan hij de schimmel verder verspreiden binnen de kolonie. Op die manier willen de onderzoekers het volledige nest van binnenuit aanpakken, met zo weinig mogelijk impact op andere insecten.
Meer mogelijkheden dan alleen hoornaarbestrijding
Volgens het studententeam reikt de toepassing verder dan de Aziatische hoornaar. Dankzij de modulaire opbouw kan het systeem in de toekomst mogelijk worden aangepast om ook andere invasieve insectensoorten of plagen te bestrijden.
Naast het technische en wetenschappelijke luik besteedden de studenten ook aandacht aan sensibilisering. Ze organiseerden workshops rond artificiële intelligentie en synthetische biologie voor leerlingen uit het basis- en secundair onderwijs.
Op 21 oktober maakten de studenten hun onderzoeksprotocollen en resultaten publiek toegankelijk via hun projectwebsite. Van 13 tot en met 16 november verdedigen ze hun werk tijdens de Grand Jamboree in Parijs, het internationale slotevenement van de iGEM-competitie.
Internationaal studentenproject
De iGEM-competitie (International Genetically Engineered Machine) ontstond in 2003 aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT) en brengt jaarlijks duizenden studenten van over de hele wereld samen. Ze werken er met synthetische biologie aan innovatieve oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen.
Met hun deelname wil het VUB-team niet alleen een bijdrage leveren aan de bestrijding van de Aziatische hoornaar, maar ook de basis leggen voor een jaarlijks terugkerend studenteninitiatief aan de universiteit.
Het project kon rekenen op de wetenschappelijke ondersteuning van het onderzoekslaboratorium van professor Han Remaut en de Vrije Universiteit Brussel. Ook verschillende technologische partners, waaronder Anthropic, droegen bij aan het initiatief.