Vignet doet ook buitenlandse chauffeurs betalen voor onze wegen

Vlaanderen wil deze regeerperiode € 6,5 miljard investeren in weginfrastructuur – nog los van Oosterweel en andere grote meerjarenprojecten. De Vlaamse Regering wil dat ook buitenlandse weggebruikers meebetalen voor al die investeringen. Daarom is er nu een akkoord gesloten tussen Vlaanderen, Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voor de invoering van een wegenvignet vanaf 1 mei 2027. De EU laat niet toe dat alleen buitenlanders het vignet betalen of dat de Vlamingen het vignet individueel terugbetaald krijgen. Wel komt er vanaf 1 januari 2027 in Vlaanderen een compensatie via een hervorming van de jaarlijkse verkeersbelasting, met een nieuwe en meer eenvoudige formule. Zo blijven de Vlaamse verkeersbelastingen globaal op hetzelfde niveau. Op individueel vlak zijn er evenwel winnaars en verliezers. Vlamingen krijgen daarom de optie om tot de aankoop van hun volgende auto in het bestaande systeem van verkeersbelasting te blijven. Uiteindelijk zal zowat de helft van de Vlaamse autobezitters voor het vignet en de nieuwe verkeersbelasting samen ofwel minder betalen dan vandaag ofwel break-even blijven.

“De hele wereld rijdt over onze wegen en nu zullen we ook de hele wereld laten meebetalen”, zegt Vlaams minister van Financiën Ben Weyts. “De afgelopen 20 jaar is er veel getoeterd over buitenlanders laten meebetalen én over de invoering van een kilometerheffing. Deze regeling tracht beide vraagstukken op te lossen. Eenvoudig? Neen. Maar wel een oplossing die de eeuwige discussies beëindigt”.

 De Vlaamse Regering schreef in het Regeerakkoord de ambitie om zeer fors te investeren in onze wegen én om buitenlanders te laten bijdragen aan al die investeringen. Dat is logisch als je weet dat er elk jaar naar schatting 30 miljoen personenwagens door dit land rijden, zonder bij te dragen voor het onderhoud van onze wegen of de aanleg van nieuwe wegen. Vlamingen moeten ondertussen in heel wat Europese landen (Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Spanje, Tsjechië, …) wel betalen voor het gebruik van de wegen. Daarnaast betalen Vlamingen vandaag verkeersbelasting op basis van een zeer complexe formule, met ondoorzichtige en achterhaalde criteria die bepalen hoeveel je voor een auto moet betalen. Zo betaal je nu meer dan dubbel zoveel verkeersbelasting voor een VW Golf diesel dan voor een VW Golf benzine, terwijl de diesel tegenwoordig minder uitstoot dan de benzine.  Bijna geen Vlaming begrijpt waarom hij betaalt wat hij moet betalen en er is ook amper een sturend effect richting de juiste wagens.

 Vlaams minister van Financiën Ben Weyts wil beide euvels tegelijkertijd aanpakken met de invoering van een wegenvignet én de hervorming van de jaarlijkse verkeersbelasting. Vlaanderen heeft nu een akkoord gesloten met het Waals Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest om vanaf 1 mei 2027 een vignet in te voeren voor alle personenwagens en andere voertuigen tot en met 3,5 ton die gebruik maken van de hoofdwegen. Het gaat in Vlaanderen om 7.000 km aan autosnelwegen en gewestwegen (zo’n 10% van het Vlaamse wegennet). Voor 61.000 km aan lokale wegen in Vlaanderen (circa 90%) heb je geen vignet nodig. Ook voor motorfietsen, autocars en tractoren  is geen vignet nodig. Er komen ook gerichte uitzonderingen voor bijvoorbeeld hulpdiensten en Defensie.

Weggebruikers zullen een vignet kunnen kopen voor 1 dag, 10 dagen, 1 maand, 2 maanden of 1 jaar. Je koopt een vignet digitaal op basis van je nummerplaat, maar je zal ook terechtkunnen in de kantoren van VLABEL en in tankstations als je digitaal minder vaardig bent. 

 (*)= meer dan 97% van de Vlaamse personenwagens heeft Euronorm 4/5/6

Deze vignettarieven worden in deze legislatuur níet meer geïndexeerd

 De EU laat niet toe dat alleen buitenlanders het vignet betalen of dat de Vlamingen het vignet individueel volledig gecompenseerd krijgen. Wel komt er vanaf 1 januari 2027 in Vlaanderen een compensatie via een hervorming van de jaarlijkse verkeersbelasting, die veel eenvoudiger wordt. In plaats van een ingewikkelde formule die niemand nog begrijpt en die geen sturend effect heeft, zal er gewerkt worden met voor de meeste voertuigen slechts 2 parameters: het gewicht van je wagen en een vergroeningsfactor op basis van CO2-uitstoot. Hoe lichter en hoe schoner je auto, hoe minder je betaalt. Voor een kleine minderheid van de auto’s kunnen er nog 2 parameters bijkomen, met name bij voertuigen met een zware motor (vanaf 2400 cc; 4,2% van het wagenpark) en de oudere diesels euronorm 5 en lager (12% van het wagenpark).

Winnaars en verliezers (die kunnen kiezen tussen systemen)

De hervorming van de verkeersbelasting vormt dus toch een compensatie voor de huidige fossiele wagens en houdt de Vlaamse verkeersbelastingen globaal op het hetzelfde niveau. Op individueel niveau zijn er dan wel winnaars en verliezers. Met name auto’s met een zwaardere motor (meer dan 2.400 cc, bijvoorbeeld een lichte sportwagen zoals een Ferrari) en oude dieselvoertuigen (Euro 5 en lager, bijvoorbeeld een Nissan Qashqai uit 2010) zullen meer betalen. Vlamingen krijgen daarom de optie om tot de aankoop van hun volgende wagen in het bestaande systeem te blijven met de verkeersbelasting die ze vandaag betalen. Voor bv. eigenaars van bepaalde benzine-SUV’s (zoals een VW Tiguan benzine) kan dit voordeliger zijn.

Uiteindelijk zal de helft van de Vlaamse autobezitters voor het vignet en de nieuwe verkeersbelasting samen ofwel minder betalen dan vandaag ofwel break-even blijven.  In het allerslechtste geval betaal je op jaarbasis voor de verkeersbelasting en het vignet samen maximaal € 125 extra – en slechts 1,5% van de autobezitters zal in de buurt komen van dat bedrag.

Elektrische wagens

Er is geen aanpassing aan de verkeersbelasting voor elektrische wagens: alle wagens ingeschreven voor 1 januari van dit jaar betalen immers € 0 jaarlijkse verkeersbelasting en de net ingeschreven wagens betalen slechts het voordelig tarief van € 103 per jaar.

Leasewagens

Er is ook geen aanpassing aan de verkeersbelasting voor leasewagens, die nog onder een oud systeem vallen dat voordelig is voor veel wagens omdat het alleen kijkt naar het vermogen van de motor en geen rekening houdt met de milieu-impact. Overigens zijn dit doorgaans bedrijfswagens, waarvoor sowieso een andere fiscale behandeling geldt.

Lichte vrachtauto’s

Lichte vrachtauto’s krijgen een forfaitverlaging van -30% op hun huidige verkeersbelasting. Een camionette Ford Transit Custom betaalt vandaag bijvoorbeeld € 162 jaarlijkse verkeersbelasting en dat daalt naar € 113, waar dan wel nog € 100 voor het vignet bijkomt. Eigenaars van bv. kleine camionetten die dienen voor een professionele activiteit kunnen de kosten voor het vignet en de verkeersbelasting echter ook tot 100% inbrengen als beroepskost, wat de reële kost sterk verlaagt. Zo betaalt de eigenaar van de Ford Transit Custum uiteindelijk alles inclusief netto € 106,5.

Oldtimers

Ook oldtimers krijgen een forfaitverlaging van -30% op hun huidige verkeersbelasting van € 105, zodat dit bedrag daalt naar € 73. Vervolgens kan je er als eigenaar van een oldtimer ook voor kiezen om geen vignet te kopen en alleen over de lokale wegen te rijden, of om bijvoorbeeld een dagticket te nemen om occasioneel over de hoofdwegen te rijden.

“Duitsland probeert al 10 jaar een vignet in te voeren alleen voor buitenlanders, maar dat laat de EU dus niet toe”, zegt Weyts. “We geloven dat we met deze hervorming de kwadratuur van de cirkel maken: de buitenlanders zullen eindelijk meebetalen, met een systeem dat de Europese toets kan doorstaan, en er zit ook een compensatie in voor de Vlamingen. De grootste winnaar is ons wegennet, want de komende jaren plannen we de grootste weginvesteringen ooit. Hiermee maken we ook een einde aan de eeuwige discussie over een kilometerheffing. We kiezen voor een vignet met een tarief dat niet oploopt voor wie de auto veel nodig heeft. Zo viseren we de werkende bevolking niet, of mensen die ver wonen van openbaar vervoer”. 

Handhaving

Er zal op 3 manieren gecontroleerd worden: via het netwerk van de digitale ANPR-camera’s op vaste portieken, met mobiele controles die gebruik maken van kleine driepikkelcamera’s die makkelijk verplaatst kunnen worden en met vliegende controlediensten die auto’s uit het verkeer kunnen halen. Er zal een boete zijn van € 70 voor wie illegaal rondrijdt. Wie een 2^de keer tegen de lamp loopt betaalt € 140, en vanaf de 3^de keer € 210.

PVDA vraagt dat niemand euro extra betaalt door invoering wegenvignet. “Helft automobilisten wordt nu collateral damage”

Maar liefst de helft van de automobilisten in Vlaanderen zal vanaf 1 mei 2027 meer moeten betalen voor het gebruik van de wagen door de invoering van een wegenvignet. “Al die mensen worden collateral damage van de queeste van de Vlaamse regering om buitenlandse bestuurders een vignet te laten betalen”, reageert Vlaams volksvertegenwoordiger Jos D’Haese. “Dat is voor ons onaanvaardbaar: zo draaien werkende mensen nog maar eens op voor nieuwe taksen, zelfs al zijn die voor buitenlandse chauffeurs bedoeld. Wij vragen dat de hervorming wordt aangepast met een heel eenvoudig principe: dat niemand die een auto nodig heeft in het nieuwe systeem meer betaalt.”

De Vlaamse regering beloofde bij haar aantreden om een wegenvignet in te voeren dat “in de praktijk geen verhoging inhoudt van de huidige tarieven voor de Vlaming”. Toch maakte Vlaams minister van Financiën Ben Weyts vandaag bekend dat de invoering van het wegenvignet en de hervorming van de verkeersbelasting voor veel mensen wel degelijk een verschil zal maken.
“Ben Weyts breekt zijn belofte”, zegt Jos D’Haese. “De Vlaamse regering casht 130 miljoen euro door de invoering van een vignet voor buitenlandse bestuurders, maar doet dat op een manier die wel degelijk voor de helft van de Vlaamse automobilisten een verhoging betekent.”

“Dit vignet komt bovenop een lange lijst heffingen die vandaag al op de automobilist wegen: accijnzen op brandstof, de verkeersbelasting, de belasting op inverkeerstelling, boetes voor de lage-emissiezones (LEZ), noem maar op”, zegt Jos D’Haese. “Allemaal kosten die in de eerste plaats de werkende mensen, de gepensioneerden en de gezinnen treffen. Mensen die aangewezen zijn op hun wagen om te gaan werken, hun kinderen naar school te brengen of boodschappen te doen.”

Hij wijst er bovendien op dat net wie het minst heeft, het hardst geraakt wordt: “Oudere, meer vervuilende wagens betalen met deze hervorming dubbel en dik. Maar wie rijdt daarmee? Niet de CEO die om de paar jaar een nieuwe elektrische wagen koopt, wél de arbeider die zijn oudere wagen niet zomaar kan vervangen. Dat is geen klimaatbeleid, dat is een platte belastingverhoging voor mensen zonder alternatief.”

“Uit de opbrengsten die Weyts voorschotelt blijkt duidelijk dat er voldoende budgettaire ruimte is om te zorgen dat niemand door dat vignet meer moet betalen”, zegt Jos D’Haese. “Wij vragen daarom een aanpassing van deze hervorming waarbij de invoering van het vignet en de hervorming van de verkeersbelasting niemand een euro meer doet betalen. En als de mobiliteit echt wil vergroenen, dan zou ze beter investeren in het openbaar vervoer, in plaats van verder te besparen op De Lijn. Zo duwt ze de mensen eerst in de auto, om die vervolgens duurder te maken. Hoe moeten mensen dan nog op hun werk geraken?”