Wanneer jongeren solliciteren naar een studentenjob, stage of eerste vaste job, denken ze vaak dat hun diploma of schoolresultaten het belangrijkste zijn. Natuurlijk blijven die belangrijk, maar werkgevers kijken vandaag naar veel meer dan alleen een rapport of diploma.
Sterker nog: heel wat vaardigheden die werkgevers waarderen, worden juist buiten de klas ontwikkeld. Denk aan teamwork bij een sportclub, verantwoordelijkheid binnen een jeugdbeweging of klantgerichtheid tijdens een studentenjob.
Volgens de VDAB spelen zogenaamde soft skills een steeds grotere rol op de arbeidsmarkt. Dat zijn persoonlijke en sociale vaardigheden zoals communiceren, samenwerken, flexibel zijn en kritisch denken. Deze eigenschappen bepalen vaak hoe goed iemand functioneert binnen een team of organisatie.
Voor jongeren is dat goed nieuws. Ook zonder jarenlange werkervaring kun je al heel wat waardevolle competenties opbouwen.
Waarom werkgevers verder kijken dan diploma's
Een diploma toont aan dat je kennis hebt opgedaan. Maar het zegt weinig over hoe je omgaat met collega's, klanten of onverwachte situaties.
Werkgevers stellen zichzelf vaak vragen zoals:
- Kan deze persoon zelfstandig werken?
- Neemt hij of zij initiatief?
- Hoe gaat deze kandidaat om met feedback?
- Kan hij of zij samenwerken met verschillende mensen?
- Is deze persoon leergierig?
Europese arbeidsmarktonderzoeken tonen aan dat vaardigheden zoals communicatie, probleemoplossend denken, teamwork en aanpassingsvermogen steeds belangrijker worden voor werkgevers.
Voor starters kan dit zelfs een voordeel zijn. Wie actief is geweest buiten school heeft vaak al heel wat praktijkervaring opgebouwd zonder dat meteen te beseffen.
Werkgevers zoeken steeds vaker naar soft skills
De arbeidsmarkt verandert snel. Nieuwe technologieën, digitalisering en hybride werken zorgen ervoor dat technische kennis alleen niet meer voldoende is.
Volgens Europese arbeidsmarktorganisaties behoren onder meer deze vaardigheden tot de meest gevraagde:
- Communicatie
- Teamwork
- Probleemoplossend denken
- Kritisch denken
- Flexibiliteit
- Leiderschap
- Digitale vaardigheden
- Organisatietalent
Ook de Europese arbeidsbemiddelingsdienst EURES benadrukt dat soft skills zoals teamwork, emotionele intelligentie, flexibiliteit en probleemoplossend vermogen steeds belangrijker worden voor jonge werkzoekenden.
Dat zien Belgische werkgevers eveneens in de praktijk.
Een supermarkt zoekt bijvoorbeeld niet alleen iemand die rekken kan vullen. Een medewerker moet ook klanten helpen, samenwerken met collega's en verantwoordelijkheid nemen.
Hetzelfde geldt voor jobs in de horeca, administratie, zorgsector of techniek. Technische kennis kan vaak worden aangeleerd, maar een positieve werkhouding en sterke sociale vaardigheden zijn moeilijker te ontwikkelen.
Welke activiteit leert welke vaardigheid?
Veel jongeren bouwen al jaren waardevolle ervaring op zonder dat ze dit zelf als werkervaring beschouwen.
Sportclubs
Sport leert jongeren meer dan alleen fysieke vaardigheden.
Je ontwikkelt er onder andere:
- discipline;
- doorzettingsvermogen;
- teamwork;
- omgaan met druk;
- doelgericht werken.
Een voetbalspeler die jarenlang in een ploeg heeft gespeeld, leert samenwerken naar een gezamenlijk doel. Dat is exact wat werkgevers verwachten binnen professionele teams.
Jeugdbewegingen
Bij organisaties zoals Chiro, Scouts of KLJ leren jongeren vaak verantwoordelijkheid opnemen vanaf jonge leeftijd.
Ze organiseren activiteiten, begeleiden groepen en lossen problemen op wanneer iets anders loopt dan gepland.
Daardoor ontwikkelen ze:
- leiderschap;
- organisatievermogen;
- creativiteit;
- communicatievaardigheden;
Veel recruiters beschouwen dergelijke ervaringen als een belangrijke meerwaarde op een cv.
Studentenjobs
Studentenjobs zijn vaak een eerste kennismaking met de arbeidsmarkt.
Tijdens een vakantiejob leer je onder andere:
- professioneel communiceren;
- klantgericht werken;
- omgaan met deadlines;
- stressbestendigheid;
- zelfstandig werken.
Werkgevers waarderen deze ervaringen omdat ze aantonen dat iemand de stap naar een professionele omgeving al heeft gezet.
Vrijwilligerswerk
Vrijwilligerswerk krijgt soms minder aandacht dan het verdient.
Toch toont het aan dat iemand:
- engagement toont;
- initiatief neemt;
- verantwoordelijkheid opneemt;
- bereid is om zich in te zetten voor anderen.
Dat zijn eigenschappen die in vrijwel elke sector worden gewaardeerd.
Digitale vaardigheden worden steeds belangrijker
Naast sociale vaardigheden verwachten werkgevers ook een basisniveau aan digitale kennis.
Volgens Europese beleidsorganisaties behoren digitale vaardigheden vandaag tot de belangrijkste competenties voor toekomstige werknemers.
Daarbij gaat het niet alleen over programmeren.
Werkgevers waarderen bijvoorbeeld ervaring met:
- Microsoft Office;
- Google Workspace;
- online samenwerken;
- sociale media;
- digitale communicatie;
- eenvoudige data-analyse.
Veel jongeren ontwikkelen deze vaardigheden spontaan via schoolprojecten, hobby's of vrijwilligerswerk.
Hoe toon je deze vaardigheden op je cv?
Een veelgemaakte fout is dat jongeren hun buitenschoolse activiteiten niet vermelden.
Dat is jammer, want net daar zitten vaak de sterkste voorbeelden van competenties.
Vergelijk deze twee beschrijvingen:
Minder sterk
"Actief lid van een jeugdbeweging."
Sterker
"Verantwoordelijk voor het organiseren van activiteiten voor groepen tot 40 deelnemers en het begeleiden van jongeren tijdens weekendactiviteiten."
In de tweede versie wordt meteen duidelijk welke vaardigheden werden ontwikkeld.
Hetzelfde geldt voor sportclubs, vrijwilligerswerk en studentenjobs.
Wie zijn ervaringen concreet beschrijft, geeft werkgevers veel meer inzicht in zijn of haar kwaliteiten.
En wat met een sollicitatiebrief?
Een cv toont wat je gedaan hebt. Een sollicitatiebrief geeft je de kans om uit te leggen wat je geleerd hebt.
Voor jongeren met beperkte werkervaring kan dat een groot verschil maken.
Zo kun je bijvoorbeeld uitleggen hoe je via een sportclub hebt leren samenwerken of hoe je tijdens een studentenjob klantgericht hebt leren communiceren.
Wie inspiratie zoekt voor de opbouw en formulering van een professionele brief, kan gebruikmaken van verschillende sjablonen van sollicitatiebrieven.
Veelgestelde vragen
Hebben hobby's echt invloed op een sollicitatie?
Ja. Zeker wanneer ze aantonen dat je beschikt over vaardigheden zoals teamwork, discipline, leiderschap of organisatievermogen.
Is vrijwilligerswerk relevant voor werkgevers?
Absoluut. Vrijwilligerswerk toont initiatief, betrokkenheid en verantwoordelijkheidszin. Dat zijn eigenschappen die werkgevers sterk waarderen.
Wat als ik nog geen werkervaring heb?
Dan zijn buitenschoolse activiteiten juist extra belangrijk. Sport, jeugdwerk, vrijwilligerswerk en studentenjobs kunnen aantonen dat je al heel wat relevante vaardigheden bezit.
Welke vaardigheden zijn vandaag het meest gevraagd?
Volgens de VDAB en Europese arbeidsmarktorganisaties behoren communicatie, samenwerken, probleemoplossend denken, flexibiliteit en digitale vaardigheden tot de belangrijkste competenties voor de arbeidsmarkt van vandaag en morgen.
De arbeidsmarkt kijkt steeds meer naar wat je kunt
De tijd waarin alleen diploma's doorslaggevend waren, ligt steeds meer achter ons. Werkgevers kijken vandaag naar de volledige persoon achter een sollicitatie.
Jongeren ontwikkelen waardevolle vaardigheden op allerlei plaatsen: op het sportveld, tijdens een studentenjob, binnen een jeugdbeweging of via vrijwilligerswerk.
Wie deze ervaringen leert herkennen én correct presenteert op een cv of tijdens een sollicitatiegesprek, heeft vaak meer te bieden dan hij of zij zelf denkt.
En precies daar ligt voor veel jongeren een belangrijke kans: niet alleen tonen wat je hebt gestudeerd, maar vooral laten zien wat je al hebt geleerd buiten de schoolbanken.
Ingezonden foto