Urbanus van Anus heeft een belangrijke knoop doorgehakt. De komiek stopt met optreden.Hij heeft besloten dat het genoeg is geweest. Hij toert nog tot eind juni rond met zijn show ‘Bis Bis Bis’. Ondertussen zal hij de leeftijd van 75 jaar hebben bereikt.
“Vanaf september zal er ik nog één maken en ik zal al blij zijn als dat nog lukt”, legt de komiek uit. “Daarna stop ik ermee. Met zo’n show toer ik altijd drie jaar in België en Nederland, dus tegen dan.. Mijn volgende show wordt een soort of ‘Best Of’”.
Zijn laatste plan
“Ik heb plannen om in al mijn oeroude shows op zoek te gaan naar grappen die ik kan herwerken tot iets actueels. Om een heel nieuwe show te beginnen maken vanaf een wit blad, nee, dat zou ik niet meer kunnen, vertelt hij nog.
Urbain Joseph Servranckx
Urbanus, artiestennaam van Urbain Joseph Servranckx is geboren in Sint-Gertrudis-Pede op 7 juni 1949.
Hij is een Belgische komiek, cabaretier, zanger, gitarist, stripauteur, acteur, kortom een creatieve duizendpoot.
Oorspronkelijk onder de naam 'Urbanus van Anus' wist hij begin jaren zeventig als cabaretier het publiek te bekoren met zijn absurde, soms vulgaire humor.
Urbanus geniet sinds 1974 populariteit in zowel Vlaanderen als Nederland. Alhoewel hij vooral bekendstaat als komiek, werden ook zijn liedjes bekende hits, zoals Bakske vol met stro (1979), Madammen met een bontjas (1980) en Hittentit (1982).
Tot 2008 waren twee films waarin hij de hoofdrol speelde, Hector (1987) en Koko Flanel (1990), de grootste Vlaamse kaskrakers in de bioscoop. Urbanus is ook een productief scenarist van stripverhalen, zoals zijn eigen vedettestrip Urbanus en de series De Geverniste Vernepelingskes, Plankgas en Plastronneke en Mieleke Melleke Mol.
Zijn humoristische stijl kan omschreven worden als absurd, volks, subversief, anarchistisch en soms populistisch.
Jeugdjaren
Het ouderlijk huis van Urbain Servranckx stond in het centrum van Sint-Gertrudis-Pede. Veel van zijn eerste sketches hebben dan ook betrekking op de gebeurtenissen die zich daar afspeelden. Hij volgde aldaar het kleuteronderwijs in het schooltje van de zusters Annunciaten, daarna volgde hij het middelbaar onderwijs. Ondanks zijn goede resultaten stopte hij op vijftienjarige leeftijd omdat hij "zich verveelde bij de paterkes" en ging werken in een bakkerij en nadien in een magazijn van een platenmaatschappij. Gedurende zes jaar volgde hij in avondschool aan het Sint-Lucas-instituut in Schaarbeek de opleiding publiciteitstekenen omdat er in de jaren zeventig nog geen opleiding bestond voor striptekenaar. Hij kreeg er les van onder anderen Daniël Geirnaert, die een grote invloed uitoefende op Urbain. Urbain liet zelfs zijn examen mislukken in het derde jaar om maar opnieuw van Geirnaert les te kunnen krijgen.
Popgroep ANUS
Zijn komisch talent werd sterk beïnvloed door zijn oom Maurice Servranckx, uitbater van een herberg naast zijn ouderlijk huis. Urbain zocht zich een weg naar het podium, geïnspireerd door Jan De Wilde en Zjef Vanuytsel. Samen met een aantal andere studenten van Sint-Lucas werd in 1973 de groep ANUS opgericht. Daniël Geirnaert ontwierp de affiches voor de eerste optredens. De groep werd echter niet serieus genomen en heeft het maar enkele maanden volgehouden.
Solo als cabaretier
Vanaf begin jaren ‘70 stond Urbanus in de Vlaamse theaters met de begeleidingsgroep Anus. Al snel ging hij ook solo de theaters in als Urbanus van Anus. In 1974 kwam zijn eerste langspeelplaat uit: ‘Urbanus van Anus leevend’. Die eerste hoes werd ook getekend door Daniël Geirnaert.
Dit debuut was goed voor vijf hitsingles. Naar aanleiding van zijn theatersuccessen werd hij door de toenmalige BRT ( Belgische Radio en Televisie) gevraagd een komische act te verzorgen in het programma ‘Zorg dat je d'er bij komt.’
Vanaf 1975 trad Urbanus ook in Nederlandse theaters op.
In 1978 verscheen er van het nummer De belastingscontroleur al een videoclip. Zijn plaat Bakske vol met stro (1979), een kerstlied dat de geboorte van Jezus parodieerde, leverde hem kritiek op van de Rooms-Katholieke Kerk en veel gelovigen. Er werden zo'n 150.000 exemplaren van verkocht.
In 1983 haalde zijn dubbelelpee Urbanus 10 jaar live de platinastatus, en zijn Michel Sardou parodiërende single Quand les zosiaux chantent dans le bois (Als de vogeltjes in 't bos zingen) was wederom een succes. In 1983 schitterde hij in het door hemzelf gemaakte televisieprogramma Beter 10 crises in de lucht dan 1 in ons land. In 1985 verscheen zijn liedjes-album Donders en bliksems. In deze periode was hij ook in het theater te zien en deze opnamen verschenen op het dubbelalbum Urbanus in 't echt.
In 1991 trad hij op in het spelprogramma Wie ben ik? op VTM, gepresenteerd door Goedele Liekens. Een jaar later speelde hij in het sketchprogramma ‘Meer moet dat niet zijn’, samen met Liekens en wijlen Werther Vander Sarren.
In 1995 speelde Urbanus in de 12-delige televisiereeks Genoeg gelachen, nu humor, wat goed was voor een wekelijkse notering in de top vijf van de kijkcijfers. Er kwam ook een single uit, nadat hij tien jaar geen plaat meer gemaakt had. Het nummer Poesje stoei was meteen goed voor een nummer 1-hit. Zijn album Iedereen beroemd verscheen en Urbanus stond ook weer in het theater met zijn programma Hiep Hiep Rahoe. Een paar jaar later volgde er een nieuwe show: Ik ben een Plastiek Zakske. Deze laatste twee shows zijn verschenen op cd en dvd.
In 2005 verscheen de serie Urbain, 7 afleveringen van 30 minuten, waarin Urbanus zichzelf speelt in een fictieve reeks over zijn leven. Deze was te zien op de Vlaamse zender Eén en een jaar later op het Nederlandse Nederland 2. De serie verscheen op dvd.
Eén kwam in 2006 met In de ban van Urbanus, een programma waarin sketches van Urbanus werden afgewisseld met interviews waarin de jonge generatie komieken vertellen welke impact Urbanus op hen heeft gehad.
In 2011 bracht Urbanus een show met hoogtepunten onder de noemer Urbanus Zelf.
In 2012 en 2013 ging Urbanus met deze show op tournee in Vlaanderen, in 2013 en 2014 door Nederland. Er verscheen een dvd en cd van deze show.
Zijn nummer Bakske vol met stro werd in 2014 opgenomen in De Eregalerij van de Vlaamse Klassiekers van Radio 2. Tijdens de zomer van datzelfde jaar ging Urbanus op tournee met de rockband De Fanfaar. Ze traden op in Nederland en België. Een liveopname verscheen op de cd-box Urbanus Integraal.
In 2017 begon Urbanus aan een nieuwe show in het theater. In Vlaanderen luidde de titel Trecto Pnix, in Nederland Lij Kner Ge Sop. De tournee door Nederland werd stopgezet vanwege de uitgebroken coronapandemie.
In februari 2022 kondigde Urbanus met Bis Bis Bis een nieuwe theatertournee aan, waarin hij terugblikte op zijn 50-jarige carrière. Hij bracht in elke voorstelling ook opnieuw een aantal van zijn bekendste liedjes. Voor de eerste voorstellingen verving hij de shows van Jacques Vermeire in verschillende culturele centra. Die shows moesten worden geannuleerd nadat Vermeire thuis bij een val zijn schouder had gebroken.
Strips
Standbeeld in Tollembeek van de stripfiguren Urbanus en zijn vriendjes Amedee en Nabuko Donosor
Urbanus is ook de naam van de stripreeks die in 1983 startte en tot 2022 doorgegaan is. In deze strips worden de komische avonturen uit de fictieve jeugd van Urbanus in zijn woonplaats Tollembeek uit de doeken gedaan. De stripverhalen worden door Urbanus samen met tekenaar Willy Linthout gemaakt. De eerste strip, Het fritkotmysterie, werkte aanstekelijk en er verschenen vier tot vijf albums per jaar bij de Antwerpse Uitgeverij Loempia. Tegenwoordig worden de strips uitgegeven door Standaard Uitgeverij.
Met Jan Bosschaert als tekenaar startte Urbanus in 1998 een nieuwe stripreeks: De Geverniste Vernepelingskes, waarin vele Bekende Vlamingen belachelijk worden gemaakt.
In 2003 begon Urbanus twee nieuwe stripreeksen met Dirk Stallaert: Mieleke Melleke Mol en Plankgas en Plastronneke.
Van 2002 tot 2004 verzorgde Urbanus ook het scenario van de eerste vier albums van Klein Suske en Wiske. Jeff Broeckx verzorgde de tekeningen.
Films
De eerste film van Urbanus, Hector, kwam in oktober 1987 uit. Urbanus schreef het scenario samen met de debuterende regisseur Stijn Coninx. Het werd een enorm succes. De film won de eerste prijs op het Internationale Festival van de Komische Film in Chamrousse (Frankrijk) en Urbanus ontving er de prijs "beste acteur" van Radio France en Le Dauphiné Libéré. Hector was op dat moment ook het grootste kassucces ooit in de Belgische geschiedenis.
Dit succes op het witte doek vroeg om een vervolg en in 1990 kwam Koko Flanel uit, opnieuw in samenwerking met Stijn Coninx. Deze film verpulverde zelfs het vorige record van Hector en was 18 jaar lang het grootste kassucces in de Belgische filmgeschiedenis. Pas in 2009 werd dit record verbroken door Loft van Erik Van Looy en Bart De Pauw.
Monopoly-editie
Urbanus kreeg als eerste Vlaamse artiest een officiële uitgave van het bordspel Monopoly. In tegenstelling tot de strips tekende Urbanus zelf alle tekeningen voor het spelbord.
Autobiografie
In 2021 bracht Urbanus zijn autobiografie uit onder de titel ‘En van waar dit allemaal komt.’
Wekenlang was dit het bestverkochte boek in de Standaard Boekhandel. In vier maanden tijd verscheen driemaal een herdruk, goed voor een totaal van 13.000 boeken.
Foto’s: ©Chris Noerens