Vandaag stuurde reizigersvereniging TreinTramBus een brief naar alle Vlaamse gemeenten. Die moeten binnenkort in hun Vervoersregioraad beslissen over de 35,5 miljoen euro besparingen die Vlaams mobiliteitsminister Annick De Ridder De Lijn oplegt.
“Die besparingen snijden diep in het busaanbod van De Lijn. Op heel wat plaatsen zullen bussen verdwijnen en wijken en deelgemeenten in vervoersarmoede terechtkomen. Hoe kan De Lijn zo haar sociale rol nog blijven vervullen?”, vraagt voorzitter Peter Meukens zich af.
TreinTramBus wijst er in haar brief op dat de gemeenten deze dramatische besparingen wel degelijk kunnen tegenhouden. “Over het aanvullend net heeft de Vervoersregioraad het laatste woord”, aldus Meukens. “Over het Vervoer op Maat beslist de Vervoersregioraad zelfs autonoom.” Als gemeenten dus niet akkoord gaan met de opgelegde besparingen, kunnen en mogen ze tegenstemmen.
De boodschap van TreinTramBus aan de gemeenten is duidelijk: “gebruik de hefbomen waarover u beschikt.”
De integrale brief staat hieronder
Waarde burgemeester, beste schepen
Geachte mevrouw, geachte heer
Binnenkort moet u in uw Vervoersregioraad beslissen over de besparingen die De Lijn in opdracht van Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder voor uw vervoersregio voorgesteld heeft. De impact daarvan op het aanbod kan moeilijk overschat worden. Na meer dan 10 jaar van besparingen die De Lijn al tot het uiterste gedreven hebben, wordt nu nogmaals een zware besparing van in totaal 35,5 miljoen euro opgelegd. Dat is om meerdere redenen onaanvaardbaar en problematisch:
De besparingen zijn in strijd met het Vlaams regeerakkoord (september 2024). In de regeerverklaring staat ondubbelzinnig “We […] maken bijkomende middelen vrij voor duurzaam en performant openbaar vervoer, ook in landelijke regio’s.”
In haar Centenboekje had de Regering Diependaele voor 2026 een groeipad van het exploitatiebudget van De Lijn met 50 miljoen euro voorzien. Minister De Ridder trekt die 50 miljoen euro nu terug en legt bovendien een besparing van 35,5 miljoen euro op.
De vorige Vlaamse regering heeft voor de uitvoering van de basisbereikbaarheid budgetneutraliteit geëist: u moest als Vervoersregioraad beter openbaar vervoer creëren met dezelfde financiële middelen. Met deze besparingen verlaagt het beschikbare budget de facto, waardoor de budgetneutraliteit niet meer bestaat. De Vlaamse Regering pleegt dus woordbreuk.
Door de besparingen kan de Vervoersregioraad het vastgelegde en goedgekeurde vervoersplan in zijn geheel niet meer uitvoeren. Het busnetwerk verschraalt en verliest samenhang. Hoewel u geen schuld treft, zullen uw inwoners u daarop aanspreken, want zij hebben gehoord dat u nu zelf over het openbaar vervoer kunt beslissen.
Net zoals haar voorgangers heeft deze Vlaamse Regering de mond vol van de modal shift die ze wil bereiken. In de regeerverklaring komt de term liefst 11 keer voor. Een modal shift bereik je echter niet als je het tram- en busaanbod terugschroeft en minder aantrekkelijk maakt.
In een aantal (deel)gemeenten en regio’s wordt het busaanbod zeer mager. Voor heel wat inwoners daar, misschien de uwe, zal vervoersarmoede een realiteit worden. Scholen, ziekenhuizen en andere belangrijke attractiepolen zullen minder, slecht of zelfs niet meer bereikbaar zijn.
De toestand is dus zeer ernstig. Maar u beschikt over hefbomen, die u decretaal toebedeeld zijn. Over lijnen die tot het aanvullend net behoren, ligt het laatste woord bij u. Over het Vervoer op Maat beslist de Vervoersregioraad zelfs helemaal autonoom. Uw stem in de Vervoersregioraad doet er dus wel degelijk toe: u hebt de macht om niet akkoord te gaan met de besparingen die De Lijn voorstelt. Als de besparingen negatieve gevolgen hebben voor uw inwoners, geef dan een duidelijk signaal: onthoud u niet, maar stem tegen. Vlaanderen heeft meer en beter openbaar vervoer nodig, niet minder.
TreinTramBus zal u dankbaar zijn dat u het voor goed openbaar vervoer opneemt. U bewijst er uw inwoners een grote dienst mee.
Met vriendelijke groeten
Peter Meukens
Voorzitter TreinTramBus