De Meiseniersschuur is zondag vol gelopen met familieleden en vrienden van Maurits van Liedekerke. Ze keken allen uit naar de voorstelling van de dichtbundel ‘Winjewanje’, die van Liedekerke uitbrengt ter gelegenheid van zijn 80e verjaardag. Niet toevallig gaan de 80 vertelseltjes over het leven van deze Pajot in hart en nieren. De bundel is versierd met 10 prachtige aquarellen van de hand van echtgenote Marleen Erauw. De verkoop van het boek maakt deel uit van een schenking aan Alzheimerliga Vlaanderen (Familiegroep Dementie Pajottenland).
De auteur putte uit het dagelijkse leven dat hij als actief gepensioneerde, zoals dat onder gepensioneerde journalisten heet, slijt. In een wereldwijde wereld die hij, zoals elk van ons, via de media volgt maar ook beleeft in zijn eigen kleine wereld. Samen met familie, buren, vrienden en toevallige ontmoetingen. Belevenissen die een amalgaan van feiten van vroeger en nu opleveren, aangevuld met bedenkingen, herinneringen, smoesjes, vertelsens… Het geheel kreeg de naam Winjewanje mee, het fictieve land waar zoveel wonderlijke dingen gebeuren. Een denkbeeldig land maar op tal van vlakken zeer reëel.
Voorstelling
Na de inleiding door Marleen Van den Houte belichtten Helmar Vyverman (pedagogisch adviseur) en Ivo van Strijtem (dichter, poëzievertaler) de uitgave vanuit meerdere standpunten. Muzikale pauzes worden verzorgd door Walter Evenepoel en Eddy Peremans, twee muziektalenten uit eigen streek.
Helmar Vyverman herinnert zich Maurits als zijn hopman bij de scouts. “Dit boekje moet je niet lezen met je ogen maar met je hart of het savoureren zoals wijn. Deze vertelseltjes leren hoe Maurits evolueerde en gevoeliger en breekbaarder werd. In het boek leer je Maurits beter kennen, hij openbaart er zijn grote hart. In het boek heb je het hart van Maurits en Marleen in je handen.”
Ivo van Strijtem
Ivo van Strijtem viel meteen met de deur in huis: “Dames en heren, goede vrienden, de heer Maurits van Liedekerke is een groot kind. Vergis je niet: in deze ruimte zitten heel wat kinderen. Ik wil geen namen noemen, al kan je natuurlijk niet om Walter en Eddy heen. En waarom zou Maurits mij gevraagd hebben om Winjewanje in te leiden, dacht je? Precies."
"Poëzie doet trouwens wat kinderen steeds doen: benieuwd zijn, stilstaan, voelen, tasten, ruiken, zien en zich verwonderen. Terwijl volwassenen eerder gaan voor de kortste weg naar een of ander doel. Doelgericht handelen, geen tijd verliezen, terwijl gaandeweg een heel leven wordt verloren. Poëzie is nieuwsgierig, ze kijkt verder dan haar neus lang is, en de neus van de poëzie is nu eenmaal fraai en lang. Poëzie verlaat die ene vertrouwde kamer. Poëzie blijft overal stilstaan, poëzie 'non-conformeert', poëzie is kinderspel….”
“En is verwondering niet een uitgesproken eigenschap van Winjewanje, een wonderlijk land, een denkbeeldig land, een ver land, een magisch land? Maurits van Liedekerke maakt een lange reis: van het kind en zijn wondere ervaringen tot een man die ‘oef’ zegt als hij de rouwberichten in de krant leest en opgelucht merkt dat hij er nog niet tussen staat….”
“Men gaat op reis om thuis te komen. En waar kom je thuis, het liefst langs gewone bomen in een doodgewone trein in je eigen diep in jezelf en in je herinneringen gekoesterde Rome. En of dat nu Teralfene, Denderleeuw, Liedekerke of Herne heet. Of Kokanje of Kokejane, wat maakt het uit. Ik ben 80 ‘vertelsels’ lang op reis geweest in een trein naar een Rome dat Winjewanje heet en wauw, hier sta ik dan vol bewondering…..”
“En elk gedicht voerde me langs gewone bomen in een doodgewone trein, waarin een moeder die het middagmaal bereidt als een sacrale bezigheid; De middagtafel: eten uit de eerste hand, het mooiste moment van al mijn jaren. Het was mij als kind gegund en tot op vandaag. Brood, wijn en water… Voor zo’n geluk zou een mens vanzelf bidden gaan, een vader die zijn hoed afneemt voor een dame die zijn pad kruist….”
“Maurits van Liedekerke schrijft 80 gedichten omdat hij 80 wordt. En dat is de Jules Verne in Maurits: Reis rond een leven in 80 vertelsels. Met een aangenaam gevoel heb ik ze gelezen en toen ik bij het laatste kwam, dacht ik, wat jammer dat Maurits nog geen 120 is geworden. Dan kreeg ik er meteen nog eens 40 bij…”
“Maar hoe doet hij dat? Maurits zet zich neer in de zandbak van de taal met een schopje en één vormpje om zijn ‘pateekes’ te bakken, zijn haiku’s, telkens drie na elkaar waardoor je één ‘vertelsel’ krijgt. En dat herhaalt zich 80 keer. Heel secuur, heel gestreng. Daarin mengt hij bepaalde zegwoorden (en dus niet: schrijfwoorden) die extra leven in de gedichten blazen. Bijvoorbeeld, ik citeer: ze spreken rinkaaneen, ‘heb ik wat van je aan misschien’, een gepluimd kieken, teljoren, iets van niemendal, ons Heer moet zijn getal hebben….”
Dit alles wordt doorspekt met een aangename dosis humor. Een sansevieria bijvoorbeeld. ‘Zoek kwaad noch geilheid, in wat vrouwentongen siert: raamintimiteit…’
“Het doet me verzuchten: Ach, een gedicht is ook maar een mens….”
“Waar het om gaat is wat je leest, wat vertelt het kwik me? Is het een koortsig gedicht? Slaapt het en maak ik het wakker? Of blijft het kwik staan op: onverschillig, nietszeggend, onaandoenlijk? In Winjewanje vind je niets dan warmmenselijke gedichten. Niets wijst erop dat deze vertelsels lijden aan een postmoderne ziekte. Ze zijn kerngezond en springlevend. En ik dring er zeer op aan dat u die allemaal gaat lezen”, besluit Ivo van Strijtem.
Walter Evenepoel en Eddy Peremans
De twee befaamde volksartiesten brachten een aantal van hun bekende sfeervolle streeknummers maar ze verrasten zowel Maurice als de rest van de aanwezigen met een prachtig emotioneel lied uit de streek Occitanie, in het zuiden van Frankrijk. “Een streek waar Maurice zot van is”. ‘Se Canto’ wordt beschouwd als het volkslied van Occitanie. De hymne werd ook opgedragen aan Majella en Jan, die de Meyseniersschuur ter beschikking stelden voor de boekvoorstelling en als eersten 'Winjewanje' overhandigd kregen.
Alzheimer
Maurits herinnerde er aan dat de opbrengst van de verkoop van 'Winjewanje' naar de Alzheimerliga Vlaanderen gaat. "Ook in mijn familie en vriendekring worden we getroffen door deze kwaal. "Omdat er tegen deze kwaal nog veel te onderzoeken is, is er is nog veel geld nodig", besloot Maurice.
Info
- Winjewanje, 102 blz., kost 20 euro. Het boek kan besteld worden via maurits.vanliedekerke@telenet (+ 9 € verzendingskosten).