Het Museum van het Belgisch Trekpaard in Vollezele opent op zondag 18 oktober, tijdens de Dag van het Brabants Trekpaard, een bijzondere tentoonstelling over Constant De Busschere (1876-1951). Met deze expo zet het museum een kunstenaar in de kijker die als geen ander de band tussen mens en paard wist vast te leggen. Bezoekers krijgen bovendien de kans om werken te ontdekken die zelden of nooit eerder aan het publiek werden getoond.
De tentoonstelling vormt het startschot van een nieuwe reeks rond bekende Belgische dierenschilders uit de vorige eeuw. Het museum wil voortaan om de zes maanden een andere kunstenaar belichten die dieren, en in het bijzonder het Belgische trekpaard, een prominente plaats gaf in zijn werk.
Dat deze kunstenaars een belangrijke rol speelden in de Belgische kunstgeschiedenis, blijkt onder meer uit de opdrachten die ze kregen van de Koninklijke Maatschappij het Belgisch Trekpaard (KMBT) en van trotse paardeneigenaars. Kampioenspaarden werden vereeuwigd op monumentale schilderijen en in beeldhouwwerken.
Een kunstenaar met oog voor mens en dier
Constant De Busschere werd in 1876 geboren in Blankenberge. Na zijn opleiding aan de academie van Brugge trok hij op negentienjarige leeftijd naar de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Brussel. Daar kreeg hij les van de gerenommeerde schilder Joseph Stallaert.
De Busschere ontwikkelde zich tot een veelzijdig kunstenaar die niet alleen schilderijen maakte, maar ook etsen en lithografieën. Hij bleef in de Brusselse regio wonen tot zijn overlijden in Elsene in 1951.
Hoewel zijn opleiding niet specifiek gericht was op dierenschilderkunst, koos hij resoluut voor een eigen artistieke weg. Hij schilderde mensen en paarden die samen aan het werk waren op havenkades, bouwwerven en landbouwbedrijven. Daarbij was het trekpaard veel meer dan een sterk werkdier. In zijn schilderijen verschijnt het als een volwaardige partner van de mens, met een eigen karakter en uitstraling.
Meer dan kracht en spierbundels
Wat het werk van De Busschere bijzonder maakt, is zijn aandacht voor de lichaamstaal en emoties van zijn dieren. Een blik, een gespannen houding of een kleine beweging vertellen vaak een heel verhaal. In de ogen van zijn paarden zijn onder meer angst, vertrouwen, verzet en berusting te herkennen.
De kunstenaar keek dus verder dan de krachtige bouw en de indrukwekkende anatomie van het trekpaard. Hij wist ook de gevoelswereld van het dier weer te geven en gaf zijn schilderijen daarmee een opvallende psychologische diepgang.
Met die benadering sluit De Busschere aan bij de traditie van Belgische dierenschilders die in de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw naam maakten, onder wie Eugène Verboeckhoven, Alfred Verwee, Geo Bernier en Alexandre Clarys. Net als Bernier was ook De Busschere betrokken bij de Brusselse kunstenaarskring Le Lierre.
Brillant als inspiratiebron
Ook vandaag leeft het werk van De Busschere nog voort in de wereld van het Belgische trekpaard. De affiche die hij ontwierp voor de Koninklijke Maatschappij het Belgisch Trekpaard is nog steeds in gebruik en groeide uit tot een herkenbaar beeldmerk voor het ras.
Voor die affiche liet de kunstenaar zich inspireren door Brillant, een indrukwekkende voskleurige hengst met witte manen, die in 1868 werd geboren en in Vollezele grote bekendheid genoot. Brillant wordt beschouwd als een van de stamvaders van het moderne Belgische trekpaardras.
Zijn krachtige lichaamsbouw, uitgesproken bespiering en statige verschijning vormden een dankbare inspiratiebron. De Busschere wist die typische kenmerken treffend vast te leggen in een ontwerp dat mee bijdroeg aan de bekendheid van het Belgische trekpaard, ook buiten de landsgrenzen.
Een kijkje in het atelier
Voor de tentoonstelling kozen de samenstellers voor een opstelling die bezoekers meeneemt in de artistieke wereld van De Busschere. De presentatie is ingericht als een kunstenaarsatelier en toont de veelzijdigheid van zijn oeuvre, van schilderijen tot grafisch werk.
De tentoonstelling werd samengesteld door Toon Vancouter van de KMBT en Sam Stylemans van het Museum van het Belgisch Trekpaard. Zij brachten werken uit het museumarchief en uit privécollecties samen, waardoor ook minder bekende stukken aan het publiek kunnen worden voorgesteld.
De expo laat zien hoe nauw het werk van De Busschere verbonden was met het Belgische trekpaard. Tegelijk krijgt een kunstenaar die vandaag minder bekend is bij het grote publiek opnieuw de aandacht die zijn artistieke nalatenschap verdient.
Met deze eerste tentoonstelling wil het museum niet alleen het werk van Constant De Busschere herontdekken, maar ook de rijkdom van de Belgische dierenschilderkunst opnieuw in de kijker zetten.
Praktisch
De tentoonstelling is te bezoeken in het Museum van het Belgisch Trekpaard in Vollezele. Een bezoek kan gereserveerd worden via museumtrekpaard.reservaties@gmail.com.
Meer informatie is te vinden op www.museumvanhetbelgischtrekpaard.be.