In Pajottegem, zoals in vele Vlaamse gemeenten, neemt het aantal éénpersoonshuishoudens gestaag toe. Alleenstaanden –ongeacht leeftijd, achtergrond of gezinssituatie – dragen vaak een relatief zwaardere financiële last. Ze betalen vaste kosten alleen, genieten zelden van gezinskortingen en vallen vaak uit de boot bij sociale voordelen die gericht zijn op gezinnen. Rudy Thiebaut, voorzitter N-VA en gemeenteraadslid Pajottegem agendeerde dit agendapunt op de gemeenteraad van 30 juni 2024 en wilt dat de gemeente Pajottegem een charter “Naar een singlevriendelijke gemeente” invoert: “Ik wens dat iedereen gelijkwaardig wordt behandeld in de dienstverlening, regelgeving en communicatie van de gemeente, ook inwoners die alleen wonen, met of zonder kinderen.”
Volgens Statbel bestaat inmiddels meer dan 35% van de huishoudens in Vlaanderen uit éénpersoons-huishoudens. Deze groep loopt een verhoogd risico op armoede, sociale isolatie en financiële stress.
Onze maatschappij is geëvolueerd en bestaat niet alleen meer uit gezinnen en koppels maar meer en meer uit singles. Ons beleid is niet mee geëvolueerd. Er wordt zelden stilgestaan bij het effect van beleidsmaatregelen op mensen die alleen wonen, ook bij lokale besturen.
Rudy Thiebaut gaat verder: “België telt heel wat singles (alleenstaanden en alleenwonenden). Dit omvat een zeer diverse groep van alle leeftijden: jongeren zonder partner, gescheiden personen, weduwen,weduwenaars, bewust alleenstaanden,…”
In juni 2023 waren er in ons land 1.842.018 eenpersoons-huishoudens. Dat is 35,9 procent van de 5,1 miljoen huishoudens. Tegen 2060 verwacht het Federaal Planbureau dat dit cijfer 50% is.
"Alleenstaanden ondervinden heel wat schaalnadelen. Wereldwijd behoren zij tot de hoogst belastbare categorie. Zo betalen zij meer dan 50% belastingen. Er wordt zelden stilgestaan bij het effect van beleidsmaatregelen op mensen die alleen wonen, ook bij lokale besturen. Wij mogen als beleidsmakers niet langer redeneren vanuit het klassieke gezin als norm”, meent Thiebaut.
N-VA-fractie pleitte voor een dergelijk charter uitgaande van:
- een singlereflex bij elke beleidsmaatregel (door de beleidsmaatregelen steeds te toetsen op hun impact op alleenstaanden),
- een proportionele fiscaliteit op vlak van gemeentetaksen,
- een specifiek “single friendly”-label voor winkels en horeca die wensen mee te werken aan een singlevriendelijk beleid,
- het streven naar laagdrempelige en betaalbare activiteiten,
- het stimuleren van woonprojecten waarbij de beschikbare ruimte beter wordt benut en het sociale contact wordt bevorderd.
Singles ondervinden heel wat schaalnadelen. Wereldwijd behoren zij tot de hoogst belastbare categorie. Zo betalen zij meer dan 50% belastingen. Er wordt zelden stilgestaan bij het effect van beleidsmaatregelen op mensen die alleen wonen, ook bij lokale besturen.
Volgende maatregelen worden genomen:
Invoering van de Alleenstaandentoets
• Toepassing van de alleenstaandentoets (VVSG) bij het opstellen van reglementen, tarieven en beleidsmaatregelen.
Doel: vermijden van onbedoelde nadelen voor éénpersoonshuishoudens.
Herziening gemeentelijke tarieven
• Onderzoek naar aangepaste tarieven voor:
- Afvalbelasting
- Huisvuilzakken
- Sport- en cultuurabonnementen
Doel: eerlijke prijszetting voor éénpersoonshuishoudens die geen gebruik kunnen maken van gezinskortingen.
Stimuleringsmaatregelen voor betaalbaar wonen
• Ondersteuning van kleinere woonunits en co-housingprojecten.
• Onderzoek naar een woonpremie voor alleenstaanden die zelfstandig gaan wonen of verhuizen binnen de gemeente.
Groepsaankopen en collectieve voordelen
• Organisatie van gemeentelijke groepsaankopen voor energie, isolatie, internet of verzekeringen, expliciet toegankelijk voor alleenstaanden.
Inclusieve communicatie
• Aanpassing van gemeentelijke communicatie zodat ook alleenstaanden zich aangesproken voelen.
• Vermijden van exclusieve focus op gezinnen in folders, websites en evenementen.