Denk Dilbeek stemde tegen de hervorming van de participatiepas. Wat jarenlang een breed sociaal instrument was voor sport, cultuur en verenigingsleven, wordt door de meerderheid fundamenteel ingeperkt. De pas wordt voortaan beperkt tot kinderen van 0 tot 12 jaar in de laagste inkomenscategorie van het Groeipakket.
De korting daalt van 80% naar 50% en geldt enkel nog voor voor- en naschoolse opvang. Sport, cultuur, kampen, speelpleinwerking en verenigingen verdwijnen volledig uit het systeem.
"Het woord participatiepas dekt de lading niet meer", zegt Marianne Nijs, gemeenteraadslid voor Denk Dilbeek. “Wat bedoeld was als breed participatie-instrument, wordt herleid tot een korting voor voor- en naschoolse opvang.”
Honderden gezinnen verliezen toegang
In 2024 maakten 1.686 inwoners uit 685 gezinnen gebruik van de participatiepas. Daaronder 780 kinderen en jongeren tot 18 jaar, waarvan 320 tussen 13 en 18 jaar. Die 320 jongeren verliezen automatisch hun recht. Ook volwassenen maakten intensief gebruik van het systeem. In het buurtrestaurant alleen al werden 14.562 maaltijden aan sociaal tarief genuttigd. 13% van de inwoners in Dilbeek heeft recht op verhoogde tegemoetkoming. Dat is geen randgroep. Dat is structurele armoede.
Dit dossier gaat dus niet over één doelgroep.
Het raakt jongeren, volwassenen én ouderen die vandaag gebruikmaken van een systeem dat participatie mogelijk maakt.
Het raakt jongeren, volwassenen én ouderen die vandaag gebruikmaken van een systeem dat participatie mogelijk maakt.
Een besparing op kap van participatie
In 2024 bedroegen de gederfde inkomsten – kortingen die deelname mogelijk maakten – €107.308.
Het brede vrijetijdsluik (sport, cultuur en verenigingen) vertegenwoordigde ongeveer €56.000 per jaar. Dit verdwijnt als structureel recht. Vandaag wordt ongeveer €55.000 ingezet voor brede participatie. In het nieuwe systeem voorziet de gemeente nog €15.000 via het OCMW. De effectieve besparing bedraagt dus ongeveer €40.000 per jaar.
“Voor 40.000 euro besparing maakt deze meerderheid vrije tijd opnieuw een luxe,” stelt Jasper De Jonge, gemeenteraadslid voor Denk Dilbeek.
In 2024 bedroegen de gederfde inkomsten – kortingen die deelname mogelijk maakten – €107.308.
Het brede vrijetijdsluik (sport, cultuur en verenigingen) vertegenwoordigde ongeveer €56.000 per jaar. Dit verdwijnt als structureel recht. Vandaag wordt ongeveer €55.000 ingezet voor brede participatie. In het nieuwe systeem voorziet de gemeente nog €15.000 via het OCMW. De effectieve besparing bedraagt dus ongeveer €40.000 per jaar.
“Voor 40.000 euro besparing maakt deze meerderheid vrije tijd opnieuw een luxe,” stelt Jasper De Jonge, gemeenteraadslid voor Denk Dilbeek.
Van recht naar aanvraag
Wie geen recht meer heeft, moet voortaan aankloppen bij het OCMW.
Wat vroeger een automatisch recht was op basis van inkomen, wordt nu een individuele hulpvraag. Als je het budget verlaagt van 55.000 naar 15.000 euro, ga je er zelf van uit dat minder mensen steun zullen krijgen. De hogere drempel lijkt ingecalculeerd. Voor een gezin met een bruto-inkomen onder €28.100 is er geen financiële buffer om vrijetijdsuitgaven eerst zelf voor te schieten. Voor veel van de bijna 700 betrokken gezinnen betekent dit simpelweg: minder sport, minder cultuur, minder deelname.
Wie geen recht meer heeft, moet voortaan aankloppen bij het OCMW.
Wat vroeger een automatisch recht was op basis van inkomen, wordt nu een individuele hulpvraag. Als je het budget verlaagt van 55.000 naar 15.000 euro, ga je er zelf van uit dat minder mensen steun zullen krijgen. De hogere drempel lijkt ingecalculeerd. Voor een gezin met een bruto-inkomen onder €28.100 is er geen financiële buffer om vrijetijdsuitgaven eerst zelf voor te schieten. Voor veel van de bijna 700 betrokken gezinnen betekent dit simpelweg: minder sport, minder cultuur, minder deelname.
Verenigingen onder druk
Verenigingen verliezen de compensatie voor sociale kortingen. In plaats daarvan krijgen ze enkel extra subsidiepunten binnen een beperkte subsidiepot. De gemeente schuift haar verantwoordelijkheid door. Toegankelijkheid wordt een concurrentiestrijd tussen verenigingen, bepaald door hun financiële ruimte in plaats van door sociaal beleid. Zelfs op het eigen gemeentelijke aanbod wordt geen sociaal tarief meer voorzien.
Verenigingen verliezen de compensatie voor sociale kortingen. In plaats daarvan krijgen ze enkel extra subsidiepunten binnen een beperkte subsidiepot. De gemeente schuift haar verantwoordelijkheid door. Toegankelijkheid wordt een concurrentiestrijd tussen verenigingen, bepaald door hun financiële ruimte in plaats van door sociaal beleid. Zelfs op het eigen gemeentelijke aanbod wordt geen sociaal tarief meer voorzien.
“Niet voor niets gaf Denk Dilbeek deze meerderheid bij de bespreking van het meerjarenplan het boek ‘armoede uitgelegd aan mensen met geld’ cadeau.”, zegt Jef Vanderoost, fractieleider voor Denk Dilbeek.
Activering? Dit ís activering.
Het bestuur verwijst naar “activering” als motief voor de hervorming. Maar vrijetijdsparticipatie ís sociale activering.
In sportclubs en cultuurhuizen bouwen mensen net sociale netwerken op, oefenen ze taal en versterken ze hun zelfvertrouwen. Financiële drempels verhogen maakt die activering niet sterker, maar moeilijker. Bovendien staat deze beslissing haaks op het eigen meerjarenplan, waarin beloofd wordt financiële drempels te verlagen.
Het bestuur verwijst naar “activering” als motief voor de hervorming. Maar vrijetijdsparticipatie ís sociale activering.
In sportclubs en cultuurhuizen bouwen mensen net sociale netwerken op, oefenen ze taal en versterken ze hun zelfvertrouwen. Financiële drempels verhogen maakt die activering niet sterker, maar moeilijker. Bovendien staat deze beslissing haaks op het eigen meerjarenplan, waarin beloofd wordt financiële drempels te verlagen.
Tegen de richting in
Vanaf 2027 verhoogt Vlaanderen het budget voor cultuur- en vrijetijdsparticipatie met 21%. De boodschap is helder: vrije tijd mag geen luxe zijn.
Dilbeek stapte jarenlang niet in de UiTPAS met het argument dat het eigen systeem sterker was. Vandaag wordt net dat eigen systeem uitgehold, zonder alternatief.
“Waar Vlaanderen inzet op meer toegankelijkheid, kiest Dilbeek voor minder." stelt Niki Mus, gemeenteraadslid voor Denk Dilbeek. "Dit debat gaat niet over een technische aanpassing, maar over de vraag of we drempels verlagen - of verhogen.”
Vanaf 2027 verhoogt Vlaanderen het budget voor cultuur- en vrijetijdsparticipatie met 21%. De boodschap is helder: vrije tijd mag geen luxe zijn.
Dilbeek stapte jarenlang niet in de UiTPAS met het argument dat het eigen systeem sterker was. Vandaag wordt net dat eigen systeem uitgehold, zonder alternatief.
“Waar Vlaanderen inzet op meer toegankelijkheid, kiest Dilbeek voor minder." stelt Niki Mus, gemeenteraadslid voor Denk Dilbeek. "Dit debat gaat niet over een technische aanpassing, maar over de vraag of we drempels verlagen - of verhogen.”
Een ander model is mogelijk
Denk Dilbeek pleit voor méér participatie, niet minder. Met een getrapt systeem waarbij wie het minst heeft de hoogste korting krijgt, maar ook wie net boven een inkomensgrens zit ondersteuning kan krijgen.
Alleen zo maak je het verschil tussen gelijkheid op papier en echte gelijke kansen.
Vrije tijd mag geen luxe worden. Niet in Dilbeek.
Denk Dilbeek pleit voor méér participatie, niet minder. Met een getrapt systeem waarbij wie het minst heeft de hoogste korting krijgt, maar ook wie net boven een inkomensgrens zit ondersteuning kan krijgen.
Alleen zo maak je het verschil tussen gelijkheid op papier en echte gelijke kansen.
Vrije tijd mag geen luxe worden. Niet in Dilbeek.
ingezonden foto's