Het OKAN-netwerk Vlaams-Brabant vierde op 16 oktober zijn 10de verjaardag tijdens de 55ste bijeenkomst van het netwerk in het Provinciehuis in Leuven. Sinds de start in het schooljaar 2016-2017 brengt de provincie Vlaams-Brabant secundaire scholen samen om kennis en ervaring over onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers te delen. De voorbije tien schooljaren ondersteunden de Vlaams-Brabantse OKAN-scholen bijna 6.000 leerlingen.
10 jaar OKAN-netwerk Vlaams-Brabant
Van overleg naar een sterk lerend netwerk
Wat 10 jaar geleden begon als een initiatief om het onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers sterker te ondersteunen, groeide uit tot een lerend netwerk voor OKAN-coördinatoren, vervolgcoaches en partners. Zij wisselen expertise uit, bespreken gezamenlijke uitdagingen en ontwikkelen initiatieven om anderstalige jongeren zo goed mogelijk te begeleiden.
OKAN staat voor Onthaalklassen voor Anderstalige Nieuwkomers. In een onthaaljaar krijgen leerlingen intensief Nederlands en worden ze voorbereid op de overstap naar het reguliere onderwijs. Scholen beslissen zelf of ze OKAN organiseren.
“Voor mij is het OKAN-netwerk veel meer dan een overlegmoment. Het is een plek waar expertise samenkomt, waar je kunt leren van elkaar, waar je vragen mag stellen en waar je af en toe ook gewoon bevestiging vindt. Door samen te delen, te zoeken en te leren, worden we allemaal sterker”, zegt Debora Peeters, coördinator van OKAN PISO Tienen.
Bijna 6.000 leerlingen ondersteund in 10 jaar
In de afgelopen 10 schooljaren ondersteunden de Vlaams-Brabantse OKAN-scholen bijna 6.000 leerlingen.
Het aantal leerlingen nam vooral vanaf het schooljaar 2022-2023 sterk toe door de instroom van Oekraïense leerlingen. In dat schooljaar telde Vlaams-Brabant 897 OKAN-leerlingen.
Na deze uitzonderlijke piek daalde het aantal in drie opeenvolgende schooljaren met in totaal 216 leerlingen (-24,1%). Het aantal leerlingen blijft echter 70,7% hoger dan in 2016-2017, terwijl het aantal vestigingen in dezelfde periode slechts steeg van 11 naar 13.
Vorig schooljaar, 2025-2026, waren er 681 leerlingen verspreid over 13 scholen.
Schooljaar Scholen met OKAN-leerlingen OKAN-leerlingen
2016-2017 11 399
2017-2018 11 412
2018-2019 11 453
2019-2020 11 502
2020-2021 12 489
2021-2022 12 529
2022-2023 14 897
2023-2024 13 824
2024-2025 13 727
2025-2026 13 681
In schooljaar 2025-2026 tellen we OKAN-leerlingen uit 77 verschillende herkomstlanden.
De leerlingen van Oekraïense, Syrische en Afghaanse herkomst vormen de 3 grootste groepen, met respectievelijk 85, 80 en 76 leerlingen. Samen vertegenwoordigen deze drie grootste herkomstgroepen 35% van alle leerlingen.
Iets meer dan de helft (56 procent) van deze leerlingen zijn jongens.
De leeftijden van deze leerlingen zijn heel divers.
In schooljaar 2025-2026 tellen we 77 verschillende herkomsten onder de OKAN-leerlingen. De leerlingen van Oekraïense, Syrische en Afghaanse herkomst vormen de drie grootste groepen, met respectievelijk 85, 80 en 76 leerlingen. Samen vertegenwoordigen deze drie grootste herkomstgroepen 35% van alle leerlingen.
OKAN-leerlingen met het door de provincie ontwikkelde lesmateriaal.
De grotere instroom maakte samenwerking en kennisuitwisseling tussen scholen nog belangrijker. Het netwerk wordt samengebracht door de provincie Vlaams-Brabant, die lokale besturen, scholen en organisaties ondersteunt bij het bevorderen van het Nederlands en de integratie van inwoners die Nederlands leren.
“Wat begon als een zoveelste netwerk, groeide voor mij uit tot het meest waardevolle overlegmoment voor vervolgcoaches. Het is bijzonder verrijkend om koepeloverstijgend ervaringen uit te wisselen en te horen wat er leeft in andere scholen. Bovendien wordt er echt geluisterd naar de noden van het werkveld”, zegt Jochen Vrancken, vervolgcoach van OKAN KS Leuven.
Samenwerking levert concrete resultaten op
De samenwerking leidde de voorbije 10 jaar tot verschillende materialen en projecten.
Zo ontwikkelde het netwerk onder meer de publicaties 'Eerste OKAN, nu IK KAN', 'OKAN-wijs' en materiaal rond leren leren in OKAN.
Via het project ‘OKAN in actie’ maakten leerlingen bovendien kennis met het vrijetijdsaanbod in hun omgeving.
Ook de OKAN-dag in het Provinciehuis groeide uit tot een vaste waarde. Tijdens die studiedag komen 150 OKAN-leerkrachten samen. De eerste editie vond plaats in 2023 en in januari 2027 wordt de dag voor de derde keer georganiseerd.
Sinds 2025 is er daarnaast een studiedag voor professionals die met ex-OKAN-leerlingen werken.
OKAN-dag in het Provinciehuis.
Het belang van samenwerking blijft groot. OKAN-scholen werken dagelijks met jongeren die vaak in korte tijd een nieuwe taal moeten leren, hun weg moeten vinden in het onderwijs en een nieuw leven opbouwen. De voorbije jaren kregen scholen bovendien te maken met bijkomende uitdagingen, zoals de coronacrisis en de opvang van Oekraïense nieuwkomers.
“In mijn zeven jaar in het OKAN-onderwijs heb ik misschien wel het meest geleerd dankzij het provinciale OKAN-netwerk. Telkens opnieuw word ik er geïnspireerd door sterke praktijken van collega’s en krijg ik waardevolle inzichten van partners zoals CLB, VDAB, Ligo en de centra voor volwassenenonderwijs. Het netwerk biedt niet alleen ruimte om ervaringen en uitdagingen te delen, maar vooral ook echte ondersteuning. Ik kan me het OKAN-onderwijs moeilijk voorstellen zonder dit netwerk,” zegt Kirsten Verhaegen, vervolgcoach van OKAN Sint-Martinuscollege Overijse.
“Voor wie start in OKAN, biedt het netwerk een sterke ondersteuning om snel ingewerkt te raken. Daarnaast zorgt het ervoor dat noden en uitdagingen die in meerdere scholen leven, gezamenlijk kunnen worden aangepakt. Door de krachten te bundelen ontstaan waardevolle materialen, initiatieven en samenwerkingen. Ook het betrekken van externe partners rond specifieke thema’s maakt het netwerk bijzonder efficiënt,” zegt Sarah de Leest, vervolgcoach van OKAN Kompaz Zaventem.
Op naar de volgende tien jaar
Tien jaar na de oprichting blijft de vraag naar samenwerking groeien. Scholen geven aan hoe waardevol het is om over netten heen kennis uit te wisselen, inspiratie op te doen en samen oplossingen uit te werken.
“Het OKAN-netwerk Vlaams-Brabant wil ook de komende jaren een ontmoetingsplaats blijven waar expertise, engagement en samenwerking hand in hand gaan. Laten we samen het verschil blijven maken voor onze leerlingen”, besluit Gunther Coppens, gedeputeerde voor Vlaams karakter.
Meer info: www.vlaamsbrabant.be/okan